Su İçmeden Sürdürülen İlginç Hayatlar

  • Genel
  • 20 Kasım 2014
  • 1.781 kez incelendi.

Bir toplum düşünün, suyla pek işleri olmasın. Yaşadıkları şehirlerin içinde akan bir tek çeşmeleri bulunmasın. Ne evlerinde ne de sokaklarında akan sudan, ağzını bir oluğa dayayarak su içmiş ne bir genci ne de bir yaşlısı yaşamamış olsun. Böyle bir coğrafya var mı? diye sorarsanız size Yemen’den bahsetmemiz gerekecek. Osmanlı’nın yüzyıllarca Mekke ve Medine’nin kapısı diye tuttuğu ilginç ülke, Yemen.

Yemen denilince aklımıza gelen ilk şeylerden biri hiç şüphe­siz kahve olacaktır. Halkımız arasında meşhurdur, “Kahve Ye­men’den gelir” denir ve oralardan getirilen kahve, zamanında pek makbuldür. Peki su içmeyen bu toplum sıvı ihtiyaçlarını ne ile gidermektedirler. Aklınıza gelen ilk cümle “herhalde kahve içerek değil” sanki!

Yemenliler, zamanında dünyanın en büyük kahve üreticisi idi­ler. Kahve bitkisi Yemen’de bulunmuş ve kahve Yemen’de içil­meye başlanmıştı. Ama Yemenliler kahveyi bizim gibi içmezler­di. Onlarda, bizde olduğu gibi kahvenin çekirdeğini kavurmak öğütmek ve demlemek geleneği yoktur. Yemenliler kahvenin ka­buğunu çekirdeğinden ayırır ve en kıymetli yeri olan çekirdeğini satarlardı. Kabuğunu da kaynatarak içerlerdi. Kışır adını verdik­leri bu içecek çaya benzemekte olup bugün hâlâ Yemen’de yaygın olarak tüketilmektedir.

Suyun zor bulunduğu bu coğrafyada genellikle biriktirme su kullanılırdı. Şehrin ya da yaşam alanlarının bir yerinde muhak­kak yağmur suyu biriktirme havuzları bulunur, burada biriken su hem ev ihtiyaçları için hem de içmek için değerlendirilir. Aylarca durgun vaziyette açık bir şekilde havuzlarda bekleyen bu sular yosunlaşır, içinde böcekler kurbağalar yuvalanır ama Yemenliler bu suları kullanmaktan çekinmezler. Ama hiçbir zaman bu suyu bizim tükettiğimiz gibi doğrudan içmezler. Su ile kahve kabuğu­nu kaynatır ve sürekli bunu içerler. Böylece hem su ihtiyaçlarını gidermiş olurlar, hem kahve kabuğunu kaynatırken suyun içinde­ki mikropları öldürürler, hem de çok sevdikleri bir tattan sürekli istifade ederler.

Yemen’e giden Osmanlı askerinin ölüm sebebi ise, ani iklim değişikliklerine maruz kalma ve havuzlarda beklemiş mikroplu suları kullanma vb. nedenlerle askerlerin bünyeleri zayıflıyor ve yollarda sapır sapır dökülüyorlardı. Bir Yemenliye bir şey olmazken Osmanlı askerlerinin zayiat vermesinin sebepleri bunlardı.

 * * *

eml

Kaynak: Tarih Tıbbı Konuşturdu
Talha Uğurluel – B. Muammer Kayatekin

Etiketler:

Yorum Yaz