Sivrihisar City

YAZILI KAYNAKLARA GÖRE SİVRİHİSAR İLÇESİ

a – Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası isimli eserinde Ramsey:

“Bir Roma şehri olan Sivrihisar, Pessinus’un 10-12 mil şimal batısındadır. İki tepeli muazzam volkanik bir kaya üstün­deki kalesi eski harplerde, açlıktan başka hiçbir şeyle teslim olmazdı, Justinian ta­rafından tahkim edilmiş ve Justiniapolis denmiştir, Pessinus simdi küçük bir köy­den ibarettir. Sivrihisar ise Anadolu için büyük bir şehir sayılır” der. (sh 91) Ramsey, Ritter’in Candır köprüsünü Justinian veya Zompi köprüsü olarak kabul temayülünü, kabul etmeyerek, “Türklerin çok mühim olan Sivrihisar yolunu, Azizi­ye (Eski Jirgin-yeni Emirdağ) ve Afyon Karahisar’a götürmek için yaptıkları Türk köprüsü gibi geldi” der.

1 W. M. Ramsey, 1886 – 1890). Anodolu’nun Tarihi Coğrafyası, M.E.B. İst. 1961

b – Şemseddin Sami (Kamus-u Âlâm-1894)

“Ankara vilayetinin merkez sancağına bağlı bir kazadır. Oldukça bayındır ve bakımlı. Ticaret merkezi bir kasabadır. Kasabanın 11211 nüfusu, 1 çarşısı, bir­kaç camii, 1 rüştiyesi, 1500 ciltlik bir de kütüphanesi vardır. Haydarpaşa’dan An­kara’ya giden demiryolu kasabanın kuze­yinden geçer ve yörenin ticareti canlılığını artırır. Baki yapıtları ile ünlü Amuriye bu yörededir.

c – Ali Cevad: (Memalik-i Al-i Osmaniye’nin Tarih ve Coğ. Lügat) Ankara vilayetinin merkez livasına bağlı bir kazadır. Kentin Anadolu demiryolu üzerinde bulunması, ticaretin gelişmesi­ne neden olmuştur.

Sivrihisar Kasabası

Sovyet Diplomatı S. I. Aralov’un Türkiye Hatıralarından (Sahife: 103)

27 Mart günü (1922) sabah saat 7’de özel bir vagonla, Ankara istasyonundan yakla­şık 50 km. uzaklıkta (gerçeği yaklaşık 120 km. O Keskin) Biçer istasyonuna hareket et­tik.

1) Çeviren H. Ali Ediz, Cumhuriyet Gazetesi Armağanı, 1997

2) Abilov, Azerbaycan elçisi Rus elçisine tercümanlık yapıyor.

Abilov’la birlikte, Biçer istasyonundan Sivrihisar’a otomobille gittik. Bu yol 100 km. yi aşkın bir yoldu. (Yaklaşık 42 km.) Yolda, itilaf devletleri tarafından teklif edilen si­lah bırakılması meselesini konuşmak üzere tam kadro halinde M. Kemal’e giden Türk Hükümeti’ne rastladık, Sivrihisar’a sabahleyin saat 8’de vardık. Resmi bir törenle kar­şılandık. (Bakanlar karşılanmış olmalı- 0. Keskin)

Şeref kıtası, bando, halk topluluğu, kısacası her şey vardı. Sivrihisar’da Albay Arif Bey komutasındaki Kolordu’nun karargahı bulunuyordu.

Mustafa Kemal Paşa ile batı cephesi komutanı İsmet Paşa burada idiler. Bizi kabul et­tiler, kahvaltı ikram ettiler.

Ertesi sabah, Sivrihisar kasabasıyla tanışmaya gittik. İlkokulu gezdik, derslerinde bu­lunduk. Manzara oldukça can sıkıcı idi. Çocuklar doğrudan doğruya yerlerde oturu­yorlardı. (Herhalde halı ve kilim gibi sergi merinde oturmuş olmalılar – O. Keskin) Sıra falan yoktu. Müzik dersinde çocuklar Mustafa Kemal’le ilgili şarkılar söylediler ve şi­irler okudular. Okuldan ayrılırken, çocuklara gerekli hediyeler alınmak üzere, sarıklı Öğretmene Soyyetler Birliği adına biraz para verdik. Çok duygulanan öğretmenin göz­leri yaşardı. Boynuma sarıldı. Okulda kitap ve ders aracı yokluğundan uzun uzun ya­kındı.

Sivrihisar kasabasının Milli Kurtuluş Savaşı’nda hizmetleri dokunmuştur. Halkın top­ladığı para ile bir uçak satın alınmış ve cepheye gönderilmiştir. Kasabaya ziyaretimiz sırasında, uçak kasabanın göklerinde uçmakta idi.

1921 yılında Yunanlıların yaptığı taarruz sonucunda Sivrihisar, Yunanlıların eline geçmişti. Ama, kasabanın çilesi çok sürmemiş, Türk Ordusunun baskısı altında Yu­nanlılar kasabayı bırakmak zorunda kalmışlardı.

Sivrihisar, çok eski, Ankara’dan da eski bir kasabadır. Padişahlardan birinin mezarı burada imiş, (yanlış – O. Keskin) Eski cami tamamıyla ihmal edilmiş harap bir durum­da idi. Eski caminin neden böylesine ihmal edildiğini sorduğumuzda; caminin ima­mı, devletin yardım etmediğini ödenek vermediğini söyledi. Kendisine, dindar kişile­rin bu işle ilgilenmeleri gerektiğini söyledik, imam buna cevap vermedi.

(Emirdağ) Batık köyünde komutanı Yarbay Murad Bey olan 41. Tümen karargahı bu­lunuyordu.

1]  Pessinus şehrinin yerini ilk olarak Charles Texier tesbit etti.

2]  Atkkialu’nun Tarihi Coğrafyası., İst. 1961- M.E.B

* * *

Etiketler: , , , ,

Bu yazıda yorumlar kapalı.